سيد محمد مهدى جعفرى

23

سيد رضى ( فارسى )

نقابت به سرپرستى علويان از خاندان ابى طالب مىگفته‌اند . نقيب موظّف بوده است كه ميان علويان زير سرپرستى خود ، 1 ) فصل خصومت كند ، 2 ) اموال يتيمان علوى را محفوظ نگاه دارد ، 3 ) حدود و احكام الهى را در ميان آنان به اجرا در آورد ، 4 ) دختران و زنان بى سرپرست آنان را شوهر دهد ، 5 ) و به كار افراد محجور و ديوانگان علوى برسد . نقابت طالبيان از روزگار معتضد خليفهء عباسى ( ف 279 ه ) معمول گرديد ، و در هر شهرى يك نفر از دانشمندان مجتهد را بدين كار مىگماشت . « 1 » تاريخها نمىگويند كه ابو احمد از چه زمانى و بوسيلهء چه خليفه‌اى ، نقابت طالبيان را به عهده گرفته است ، ثعالبى مىگويد : « و كان قديما يتولى نقابة الطالبين » « 2 » ، به هر حال اين سمت ، از نظر معنوى و اجتماعى ، بسيار مهم بوده است ، و ابو احمد مقام و منزلتى بسيار و الا داشته ، به گونه‌اى كه خود را موظف نمىديده است ، همچون دانشمندان ديگر ، به دربار خليفه يا امير آل بويه برود . ابو احمد پيوسته به اصلاح ميان افراد و گروههاى مختلف مىپرداخت . چنان كه بارها در اختلاف و زد و خورد ميان سنيان و شيعيان بغداد ، پا پيش گذاشت و آن اختلافها را از ميان برداشت . و گاه نيز ميان بنى حمدان « 3 » و آل بويه وساطت مىكرد ، يا ميان افراد يك خاندان به صلح مىكوشيد ، چنان كه در اختلاف ميان ابو تغلب و حمدان ، پسران ناصر الدوله ، « حمدان ، در 358 ه به بختيار ديلمى در بغداد پناه برد . بختيار او را بزرگ داشت و ابو احمد موسوى پدر شريف رضى را كه مورد

--> ( 1 ) . على دوانى ، « سيد رضى مؤلف نهج البلاغه » در مجموعهء مقالات نهج البلاغه و گرد آورندهء آن ، ص 83 ، به نقل از ماوردى ، احكام السلطانية ، صفحات 88 - 82 . ( 2 ) . يتيمة الدهر ، ج 3 ، ص 155 . ( 3 ) . سلسله‌اى شيعى مذهب از قبيلهء بنى تغلب كه از حدود 292 ه تا 394 ه بر بخشهايى از شام و شمال عراق ( جزيره ) فرمان راندند .